(Röp: Nihan Bora)

Yaşasın gerçek Horaley!

İki yıldır internet üzerinden galeri işlevi gören ve 22 sergiye ev sahipliği yapan Horaley.com, sonunda gerçek galerilere adımını attı. Tek bir sergi gibi algılansa da Mtaär, G.A.F. ve Alan’da birbirine bağlı üç ayrı sergiyi izlemeniz mümkün. Ayrıntıları Horaley’in sahibi Erkin Gören anlattı…

NİHAN BORA (Arşivi)

Horaley’in kurucusunu tanıyabilir miyiz?
İstanbul Anadolu Güzel Sanatlar Lisesi Resim Bölümü’nden, sonra da Mimar Sinan Üniversitesi Resim Bölümü’nden mezun oldum. Daha sonra Avusturya hükümetinin bursuyla Salzburg Akademisi’nde bir workshop’a katıldım. Dönüşte özel bir kurumda Görsel İletişim Tasarım Bölümü müfredatını hazırlayıp orada sanat-tasarım tarihi ve görsel algı konularında dersler vermeye başladım. Bu dersler üç yıl kadar devam etti. 2007’de ise hem lise hem üniversiteden atölye arkadaşım olan Sevil Tunaboylu ile Kadıköy’de Atölye Onbir’i açtık. Burada iki senedir illüstrasyon ve resim dersleri veriyoruz.

Sanatı internete taşımak fikri ve Horaley nasıl çıktı ortaya?
Ben üniversitenin başından beri ortak işler yapmaya çabalıyordum. Okulda çok denedik, birçok sanat grubu kurma girişimimiz oldu. 2002’de toplu olarak yaptığımız sergi ‘Mülayim Taarruz’ da sanat grubu olma yolunda ilerliyordu, lakin daha sonra ikinci bir etkinlik gerçekleştiremedik. Bu bir araya gelme girişimlerinden edindiğim deneyimler, Horaley’i kurgularken bana çok yardımcı oldu. Horaley’in kuralları, vaat ettiği şeyler daha önceden belirlenmişti. Sitede 10 maddede bütün işleyiş açıklanıyor. Sonuçta Horaley, başlarken beklediğimden çok daha güzel bir şey haline geldi.

Şimdiye kadar 1000 iş geldi size ve bunların yaklaşık 500’ü sitede yayımlandı. Bu işleri neye göre seçiyorsunuz?
Ressam Jean Dubuffet’in ‘Boğucu Kültür’ diye bir kitabı var. Kitapta, kafalarımızda oluşmuş değerlerden bahsediyor. Sonuçta bütün tarihsel süreçlerde öne çıkmış bazı resimler var; mesela Rönesans döneminden Rafael, Michelangelo vardır, bunlar yüce sanat olarak addedilmiş. Ama o dönemde kim bilir başka neler yapılıyordu, haberimiz yok. Klasik sanat eğitiminde en güzelin, en iyinin ne olduğuna dair yönelimler, resmi tarihten referans alınarak ifade edilir. Bunun yanıltıcı bir şey olduğunu düşünüyorum. Jean Dubuffet de öyle söylüyor zaten. O yüzden gelen işleri seçerken, estetik görüşümü esnetebildiğim oranda beğenimin dışına çıkan çalışmalara da yer vermeye çalışıyorum. Bu görecelik varsayımının sonu yok tabii, empatiyi sonsuza kadar kuramazsın ama ben mümkün olduğunca onu kırmaya çalışıyorum.

Horaley’in bir anlamı var mı yoksa adı üstünde mi?
Evet resmen o, tamamen fonetik duruşu itibariyle seçilen bir isim. Uzun zaman resimlerime manasız isimler koydum. Bir şeye referans vermesin, harici bir çağrışım yaratmasın, izleyiciyi peşin bir hükme yönlendirmesin istediğim için. Horaley de o sürecin bir parçası olarak çıktı, Türkçe’de ‘yaşasın’ kelimesi gibi bir şey.

İnternet ortamı sanat tarifini nasıl değiştiriyor? Aralarında sıcak bir ilişki var mı?
Orijinal işle taranmış veya fotoğrafı çekilmiş ve monitörde görünen iş arasında çok büyük fark oluyor. Ama ikisinin de ayrı bir kıymeti var. İnternet de ayrı bir mecra, çok daha imkânı olan bir sergi alanı. Onun imkânlarına riayet ederek ona dair işler de çıkarılabilir.

Horaley’in gerçek hayata dokunan ilk sergisinden bahseder misiniz?
Şu ana kadar çıkmış bütün Horaley sayılarından bir seçki yaptık. Yine sayılara gönderilen işleri nasıl seçiyorsam onların arasından da aynı şekilde seçmeye çalıştım. Toplamda 40 sanatçıya ait 70 eser sergileniyor. Hepsine internet üzerinden ulaştım, işlerini istediğim hemen hemen herkes de sergiye çok olumlu tepki verdi. İsimlerini ve çalışmalarını biliyorum ama yüzlerini tanımıyorum, bu sayede birçok insanla tanışma fırsatım oldu. Horaley, içerik olarak çok çeşitli bir web sitesi. Sergide illüstrasyon, resim, fotoğraf, dijital kolajlar, kes-yapıştır kolajlar, bir-iki foto manipülasyon iş var. O çeşitliliği de korumaya çalıştım bir yandan.

İşlerin konu başlığına bağlam ismini vermişsiniz. Bağlamların hepsi belli mi yoksa sürekli değişiyor mu?
İlk 15 sayıda bağlamları ben belirledim. Fakat bir süre sonra tıkandı. Genelde birazcık daha entelektüel açılımları olabilecek bağlamların arkasından daha hafif, zorlamayacak şeyler de yapmak istiyorum. ‘Kadın ve Feminizm’ ve ‘Sansür’ gibi bağlamlardan sonra bir ‘Tatil’ sayısı, ‘Pornografi’ sayısından sonra ‘Kahkaha’ sayısı gibi daha rahat konulara yöneliyoruz. 15. sayıdan sonra siteye bir bağlam önerme makinesi koydum. İnsanlar oradan önermek istedikleri bağlamları yazıyorlar, açıklamalarını yazıyorlar, isterlerse imaj ekliyorlar. Onlardan da faydalanıp, gönderen insanı referans verip bağlam belirleyebiliyorum.

Bazı sayılarda esinlenme amaçlı şarkı, metin yolladığınız da oluyormuş…
Evet. Change of Plans grubunun bir şarkısını bağlam olarak vermiştim. Güzel de bir sayı oldu. Çok ilginç çalışmalar geldi. Onun dışında bir metin yazmıştım mesela, ufacık bir tekst, sanki uzun bir kitaptan alınmış gibi duruyor. İki de video verdik şimdiye kadar. Daha da genişletmeye çalışıyorum. Keşke internetten koku filan da gönderebilsek onu da bağlam olarak verirdim.
Sergi 12 Temmuz’a kadar Mtaar, G.A.F. ve Alan’da görülebilir.